نزديكند و هم دور ؛ نزديك‌اند از نظر مكان و دورند از نظر ارتباط . يا چنان به خويشتن مشغول‌اند كه به ديگرى نمىپردازند و يا اجازه ندارند كه باهم مرتبط شوند . به ظاهر كارى ندارند ؛ امّا در واقع بسيار گرفتارند ؛ زيرا هرچند چيزى از كارهاى دنيوى در آنجا نيست امّا چنان گرفتار اعمال خويش‌اند كه به ديگرى نمىپردازند ( البتّه همهء اينها در زندگى برزخى رخ مىدهد ) . آنگاه امام عليه السّلام در تكميل اين سخن مىفرمايد : « آنها هرگز انسى به وطنهاى خود ( يعنى قبرها ) پيدا نمىكنند و همچون همسايگان با يكديگر ديدارى ندارند با اينكه به هم نزديك‌اند و خانه‌هايشان در كنار يكديگر است » ؛ ( لا يستأنسون بالأوطان ، و لا يتواصلون تواصل الجيران ، على ما بينهم من قرب الجوار ، و دنوّ الدّار ) . جملهء « لا يستأنسون بالأوطان » ممكن است اشاره به اين باشد كه آنها هرچند ساليان درازى است در قبرها خفته‌اند ؛ ولى هرگز به آن علاقه ندارند و انس نمىگيرند . اين احتمال نيز در تفسير اين جمله داده شده كه منظور ترك رابطه با وطنهاى خود در عالم دنياست كه هرگز فكر بازگشت به وطن نمىكنند ؛ ولى معناى اوّل به قرينهء جمله « و لا يتواصلون . . . » صحيح‌تر به نظر مىرسد . در پايان اين بخش به اين نكته اشاره مىفرمايد كه چرا نمىتوانند باهم رابطه برقرار كنند : « چگونه ممكن است باهم ديدار كنند در حالى كه فنا و فرسودگى با سينهء سنگين خود آنها را درهم كوبيده و سنگها و خاكها جسمشان را خورده است » ؛ ( و كيف يكون بينهم تزاور ، و قد طحنهم بكلكله « 1 » البلى ، و أكلتهم الجنادل « 2 » و الثّرى ! ) « 3 » ) .

--> ( 1 ) . « كلكل » به معناى سينه است . ( 2 ) . « جنادل » جمع « جندله » بر وزن « مزرعه » به معناى تخته سنگ است . ( 3 ) . « ثرى » به معناى خاك است .